Wintertijd: wakker blijven voor wild op de weg

In het najaar worden de dagen korter en de nachten langer. Veel wilde dieren zijn juist tijdens de schemering en in het donker actief. Wie aan wild denkt, ziet misschien vooral herten en zwijnen voor zich. Maar ook vossen, dassen en wolvendergelijke kunnen de weg oversteken. “Dieren hebben een vast ritme waarin ze zich verplaatsen. Als er op die momenten meer auto’s op de weg rijden, neemt het risico automatisch toe.” Dat Mark Bonenkamp, faunabeheerder op gronden van de gemeente Nunspeet en voorzitter van de WildBeheerseenheid ‘De Vale Ouwe’.

Volgens Pauline van der Putten, valwildafhandelaar en wildbeheerder regio Veluwe, vraagt vooral de overgang naar de wintertijd om extra alertheid. De klok gaat achteruit, waardoor het verkeer op een ander moment samenvalt met de activiteit van dieren. “De dieren reageren op ons gedrag. Ze moeten als het ware acclimatiseren aan onze aanwezigheid.” Het is even wennen aan de veranderde aanwezigheid van mensen op de weg. Dat duurt ongeveer één tot twee weken.

Wat kunnen automobilisten zelf doen om de kans op een aanrijding te verkleinen? Voor Pauline begint het bij de snelheid. “Verminder je snelheid, rij niet te hard.” Ook Mark past zijn snelheid aan wanneer hij door het gebied rijdt. “Ik reed vanochtend om 06.00 uur over de Eperweg en dan rij ik 70 a 75 km per uur.” En andere tip van Pauline is echt te luisteren naar de bebording. “Die aanwijzingen staan er niet voor niets.”

Daarnaast is het belangrijk om verder te kijken dan het asfalt. Juist in de berm kan een beweging verraden dat er een dier nadert. “Als een dier gaat dan gaat het maar hou de bermen in de gaten en dan kan je tijdig remmen.” Dat adviseert Pauline. Plotseling uitwijken kan volgens haar gevaarlijke gevolgen hebben, zeker op wegen met bomen langs de kant. “Rem alleen af, ga niet uitwijken want er staan hier in de omgeving te veel bomen langs de weg en daar wil je niet tegen aanrijden.”

Een aanrijding met een wild dier kan flink schrikken zijn. Volgens Mark is het belangrijk om daarna contact op te nemen met de politie. “Je bent verplicht contact op te zoeken met de politie, zij schakelen de wildafhandelaar of de groene brigade in.”

Pauline vult aan: “Dan komen ze met mij in contact en sturen wij iemand ter plaatse.” Wat er vervolgens gebeurt, hangt af van de situatie en de toestand van het dier. Volgens Pauline wordt een overleden dier dieper in het bos neergelegd, waar het onderdeel blijft van de natuurlijke kringloop. Bij een ernstig gewond dier kan een bevoegde faunabeheerder besluiten het uit zijn lijden te verlossen. Pauline wijst daarbij op de stress die hulpverlening bij wilde dieren kan veroorzaken. “Wilde dieren kan je niet behandelen door een dierenarts, het dier zou van de stress alleen al overlijden.”

Als een dier na de aanrijding vlucht, houdt de hulp niet op. Volgens Pauline wordt dan de volgende dag met een speciaal getrainde hond naar het dier gezocht. Zo kan worden onderzocht waar het is gebleven en of het gewond is. Soms is er ook aandacht nodig voor een jong dat mogelijk achterblijft. Pauline vertelt: “Mochten wij tijdens een aanrijding bij een vrouwelijk dier aanleiding zien dat er een kalf is, dan gaan we opzoek naar het kalf om deze onder te brengen bij speciale opvangen die het dier als ze volwassen zijn weer uitzetten in de natuur. Met kalven kan dat wel!”

Voor wie de komende tijd over de Veluwse boswegen rijdt, is de boodschap duidelijk: pas de snelheid aan, houd de bermen in de gaten en wees voorbereid op overstekende dieren. Even rustiger rijden geeft meer tijd om te reageren. Zo kan een hert tussen de bomen verdwijnen, terwijl de automobilist rustig verder rijdt door het herfstige Veluwse landschap.