Er klonk een zucht van opluchting uit de monden van de jongemannen, die zenuwachtig op een stoeltje zaten te wachten op de woorden van de rechter. De jongste verdachte (22) sloeg zijn handen voor z'n ogen toen hij hoorde dat hij niet de cel in hoeft, maar een taakstraf krijgt.

Veel lager dan de eis
Twee van de vier heren staken de brand daadwerkelijk aan. Maar ze krijgen alle vier de maximale taakstraf (240 uur). Volgens de rechtbank staat het vast dat de brandweerman ook meedacht over het plan om een brand te stichten op de avond dat hij slaagde voor zijn brandweerexamen.

"Terwijl jullie die avond een biertje dronken ontstond het gezamenlijke idee om te zorgen voor een uitruk van de brandweer", zegt de rechtbank. "Er is opzettelijk brand gesticht, enkel en alleen om een uitruk te forceren zodat jullie vriend in actie kon komen."

Mocht één van de vier heren opnieuw de fout in gaan, dan moeten ze alsnog een half jaar de cel in.

De straf valt veel lager uit dan de eis van het Openbaar Ministerie. Tegen drie mannen, waaronder een brandweerman van het korps in Garderen, was tien maanden cel geëist. Tegen de jongste, vierde verdachte, had het Openbaar Ministerie zes maanden geëist. Daarnaast wilde het Openbaar Ministerie dat de heren vier ton zouden terugbetalen aan de eigenaren van het huis.

"Deze strafzaak is daar niet voor geschikt, de rechtbank kan de schade niet vaststellen", aldus de rechter. Wel moeten de heren de proceskosten en de kosten voor een asbestinventarisatie betalen aan de eigenaren, wat neerkomt op een kleine 1000 euro.

Bij de civiele rechter kunnen de eigenaren eventueel nog wel een nieuwe rechtszaak starten om de financiële schade, namelijk het afbranden van hun huis, vergoed te krijgen.

Hoe zat het ook alweer?
De brandweerkorpsen van Putten, Nijkerk en Uddel rukten op 1 december 2023 uit voor een woningbrand aan de Garderenseweg in Koudhoorn (gemeente Putten). Een 26-jarige net geslaagde brandweerman uit Garderen zat in de eerste bluswagen. Opvallend: hij was die dag net geslaagd voor zijn opleiding bij de vrijwillige brandweer.

Onder het genot van een biertje zou het viertal elkaar hebben zitten opnaaien. Het bleef echter niet bij grootspraak: twee van de vier heren staken die avond daadwerkelijk een leegstaande woning in de brand om hun vriend aan het werk te zetten.

Zo verklaarden de twee vrienden twee weken geleden in de rechtbank. Voor de brandweerman eindigt zijn carrière bij de brandweer al een paar dagen later, als zijn korpschef hem op het matje roept. In het dorp zag iemand hem namelijk nog voordat de pieper afging naar de kazerne rijden.

'Pijn aan het brandweerhart'
De veiligheidsregio Gelderland-Midden laat weten dat de zaak bij alle brandweermensen pijn doet aan het 'brandweerhart'. Inwoners moeten onvoorwaardelijk op de hulpverleners kunnen vertrouwen, stelt de veiligheidsregio. "Wij kunnen dan ook niet accepteren dat iemand van ons betrokken is bij brandstichting", aldus woordvoerder Adrienne Spijker.

De vrijwillige brandweerman uit Garderen werd al ver voor de rechtszaak ontslagen. Na de eerste geruchten over zijn mogelijke betrokkenheid moest hij op het matje komen en volgde ontslag. Dat raakte hem diep, omdat zijn brandweercollega's voelden als tweede familie en hij het gevoel had dat zij niet wilden luisteren naar zijn kant van het verhaal.

Dat een brandweerman om deze reden is ontslagen, is in de tienjarige historie van het korps Gelderland-Midden niet eerder voorgekomen. Wie bij de brandweer wil werken moet altijd een VOG aanleveren, er volgen gesprekken en er vindt een fysieke en mentale screening plaats. Voor de uitspraak sprak de man uit Garderen uit dat - hoe graag hij dat ook zou willen - een carrière bij de brandweer er waarschijnlijk niet meer in zit. "Zelfs bij vrijspraak kan ik niet terugkeren naar de brandweer."

Het Openbaar Ministerie kan nog in beroep gaan tegen de uitspraak.