RTV Nunspeet

Een elektrische boot vaart normaal gesproken vrijwel geluidloos. Dat was zaterdagochtend nog niet het geval. Door het lawaai van een aggregaat kreeg iedereen die aan boord stapte een koptelefoon op.

Testen met omweg

Het testen van een elektromotor op de HK22 blijkt nog niet eenvoudig. Het benodigde accupakket is er nog niet. Daarom wordt de elektromotor met frequentieregelaar voorlopig getest met een krachtstroomgenerator en een dieselaggregaat. Dat is niet het beoogde plaatje, maar wel nodig om straks de juiste afstemming tussen motor en accu’s te bepalen.

De afgelopen dagen is de testopstelling verplaatst naar jachtwerf Roelofsen. Daar zijn al meerdere proefvaarten gemaakt in de Pasteurhaven. Zaterdagochtend is het officiële testmoment. Daarbij zijn alle betrokken partijen aanwezig, waaronder burgermeester Jeroen Joon.

Elektrisch varen als pionierswerk

Voorzitter Dennis van Oeveren van de Botterstichting noemt elektrisch varen pionieren. Zes jaar geleden is het zaadje al geplant tijdens een vroeg bedrijfsontbijt bij Kolmer Elektromotoren. De tijd was toen nog niet rijp voor elektrificatie; binnen de groep vrijwilligers van de Botterstichting was dat een punt van discussie.

Na de Bokkingrace tijdens de Aaltjesdagen van 2025 kwam het project in een stroomversnelling. Voor het testen werd apparatuur beschikbaar gesteld door een partij uit Limburg. Ook kwam er financiële ondersteuning beschikbaar, waardoor het testtraject van start kon gaan.

Kolmer-directeur Martijn Stoffelsen ziet dat alle kennis en ervaring nu samenkomt in Harderwijk. "Varend erfgoed duurzaam maken door elektrificeren is gaaf om te zien. We willen als Harderwijk een voorbeeld zijn voor andere bruine vloten in Nederland.”

‘Geen kortsluiting maar aansluiting’

Ook de gemeente Harderwijk ondersteunt het initiatief. Burgemeester Jeroen Joon steekt de stekker in het stopcontact. “Fantastisch dat hier zoveel partijen trots en gepassioneerd aan samenwerken,” zegt hij. “We nemen hiermee echt het voortouw in Harderwijk.”

Volgens Joon past het project goed bij de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. “We willen elektrificeren en ons erfgoed, in de stad en varend, behouden.”

De verandering van zeil naar motor is nu toe aan een volgende innovatie. Bij elektrisch varen komt veel kijken en Joon hoopt dat dit slaagt. "Het is een stap naar de toekomst voor de Botterstichting. Geen kortsluiting maar aansluiting.”

Proefvaren en meten

Tijdens de testvaart van ongeveer twintig minuten geven Sebastiaan en Marc Dinnissen uitleg over de metingen. Met hun bedrijf Aandrijftechniek Dinnissen Roermond hebben zij ervaring met het elektrificeren van jachten.

“We halen met ongeveer 11 kilowatt een snelheid van 8 kilometer per uur”, vertelt Sebastiaan Dinnissen. “Door nu te testen met een generator weten we straks hoeveel elektrisch vermogen nodig is om hetzelfde te varen als met een dieselmotor.”

Het doel is om uit te komen op tien accu’s van 12 kilowattuur. Die wegen samen bijna 1000 kilo en hebben een totale capaciteit van 120 kilowattuur. Daarmee zou de botter ongeveer tien uur kunnen varen. De kosten liggen tussen de 20.000 en 30.000 euro, afhankelijk van de gekozen motor.

Kosten en keuzes

Voor Dennis van Oeveren blijft dat een lastige afweging. “We zagen dat 10,5 kilometer per uur de maximale snelheid is. Zodra je harder gaat, verdubbelt het vermogen en daalt het rendement snel.”

Daarnaast is het project nog niet volledig financieel gedekt. “Met minder accu’s kun je minder ver varen”, zegt Van Oeveren. “Maar dit is een mooi begin. We kunnen hier veel mee.”